- انواع سنسور
- پروژکتور
- چراغ اداری و تجاری
- چراغ اظطراری
- چراغ بالا آینه
- چراغ پنلی
- چراغ چشمی و پارکتی
- چراغ حیاطی و پارکی
- چراغ خطی
- چراغ خیابانی
- چراغ دفنی پارکتی
- چراغ دکوراتیو
- چراغ دیواری
- چراغ ریلی
- چراغ زیر پله و کنار پله
- چراغ سقفی
- چراغ سنسور دار
- چراغ صنعتی و کارگاهی
- چراغ ضد نم و غبار
- چراغ فروشگاهی ویترینی
- چراغ مگنتی
- قاب هالوژن
- روشنایی خورشیدی
- پروژکتور خورشیدی
- چراغ پارکی خورشیدی
- چراغ خیابانی خورشیدی
- لامپ هالوژن
- لامپ و چراغ رشد گیاه
- لوستر و آویز
- نورپردازی نما و ساختمان
کلید صلیبی یا کراکس چیست؟ آموزش نحوه بستن آن
کلید صلیبی یا کراکس نوعی تجهیزات برقی است. در صورت نصب کلید صلیبی به همراه دو کلید تبدیل، امکان روشن و خاموش کردن یک مدار از سه نقطه مختلف یا بیشتر ایجاد میشود. به عبارتی به دلیل وجود سه نقطه مختلف در شمای حقیقی کلید صلیبی و شکل صلیب T بودن آن، این کلیدها را با این نام میشناسند.
انواع کلید صلیبی در مکانهایی استفاده میشود که نیاز به کنترل مدار در بیشتر از دو محل باشد. برای نمونه زمانی که بخواهیم یک یا چند لامپ یا وسایل برقی دیگر را از چندین نقطه روشن و خاموش کنیم، باید براساس نقشه کلید صلیبی و نحوه بستن کلید صلیبی، این کلید را بکار ببریم.
شاید شما هم تابحال در حیاط برخی منازل با چراغی که امکان خاموش روشن کردن آن از چند نقطه وجود دارد، روبرو شده باشید. در این دست از مدارها از کلید تبدیل و کلید صلیبی روکار یا توکار به صورت مکمل استفاده میشود. در ادامه این مطلب از وبسایت فروشگاه ایران چراغ شما را با اینکه کلید صلیبی چیست؟ و روش نصب و سیم کشی آن آشنا خواهیم نمود.
هرآنچه در این مطلب میخوانید...

کلید صلیبی چیست؟
کلیدی صلیبی و یا کلید کراکس چیست؟! از مدار الکتریکی کلید صلیبی دو پل یا کلید کراکس بهمنظور کنترل یک وسیله برقی ببشتر از دو نقطه و یا روشن و خاموش کردن لامپ حبابی از سه نقطه یا بیشتر استفاده میشود. استفاده از این نوع کلید و پریز ویرا مستلزم وجود دو کلید تبدیل در ابتدا و انتهای مدار آن است. برای نمونه برای کنترل یک لامپ استوانه ای از سه نقطه باید از دو کلید تبدیل در ابتدا و انتها و یک کلید کراکس استفاده نمود.
درصورتی که قصد افزایش تعداد لامپها و کنترل روشنایی را دارید، باید در نصب کلید صلیبی دو پل، تعداد کلیدها را در میان مسیر را افزایش دهید و به صورت سری پشت سر هم بگذارید. در نحوه بستن آن متوجه خواهید شد که این کلیدها دارای 4 کنتاکت یا پیچ هستند، که کنتاکتهای ورودی به رنگ نقرهای و کنتاکتهای خروجی به رنگ طلایی میباشند.
با فشردن کلید کراکس برای قطعی و وصلی جریان برق، دو تیغه داخل کلید جابجا شده و در نهایت کنتاکتهای ورودی و خروجی تعویض میگردند. انواع کلید کراکس در سیم کشی برق ساختمان و منازل قدیمی و همچنین راهروهای طولانی بکار میروند.

شمای فنی کلید صلیبی
شمای فنی کلید صلیبی یا کلید کراکس چیست به طرح و ساختار داخلی و نقشه کلید صلیبی اشاره دارد که نشان میدهد در نقشه مدار صلیبی چگونه اتصالات در داخل آن برقرار شده و عملکرد آن چگونه است.
در ادامه، توضیحات فنی و ساختاری مربوط به کلید صلیبی دو پل آورده شده است:
شمای فنی و ساختار داخلی:
|
شمای فنی |
توضیحات |
|---|---|
|
ساختار صلیبی (T شکل) |
به شکل صلیب T ساخته شده است که نشاندهنده وجود سه نقطه اتصال است؛ یکی برای خط (L) و دو نقطه دیگر برای خروجیها یا مسیرهای کنترل مختلف. |
|
پایهها و اتصالات |
هر کلید شامل سه پایه است که به صورت جداگانه یا مشترک به مدار برق وصل میشوند. این پایهها معمولاً شامل یک پایه مرکزی و دو پایه جانبی هستند که در حالت عادی و حالت فعال، مسیرهای مختلفی را برقرار میکنند. |
|
عملکرد مکانیکی و الکتریکی |
با تغییر وضعیت کلید (مثلاً چرخش یا فشار)، مسیرهای برقی بین پایهها تغییر میکند. در حالت معمول، مسیرهای مختلفی برقرار میشود تا امکان کنترل چندین نقطه را فراهم کند. |
|
نحوه اتصال در مدار |
خط فاز (L) به پایه مرکزی یا یکی از پایهها متصل میشود. دو خروجی به دستگاههای موردنظر (مثلاً لامپها) متصل میشوند.با تغییر وضعیت کلید، مسیرهای برقی تغییر میکند و امکان روشن یا خاموش کردن مدار از چندین نقطه فراهم میشود. |
انواع کلید صلیبی
اگر می خواهید بدانید انواع کلیدی صلیبی و یا کلید کراکس چیست باید بگوییم این کلیدها دارای انواعی هستند که در زیر به آنها اشاره میکنیم:

کلیدهای صلیبی موازی
در این نوع کلیدها، سیمهای ورودی و خروجی به صورت متقاطع و ضربدری قرار دارند. بدین شکل که دو سیم ورودی به صورت ضربدری به کنتاکتهای کلید وارد شده و شکل مشابه از کنتاکتهای خروجی نیز به صورت ضربدری خارج شدهاند.
به نقل از وب سایت ویکی پدیا، کنتاکت عبارت است از؛
کنتاکت به معنی اتصال میباشد و در اصطلاح برق به مفهوم یک اتصال الکتریکی است یک کلید قطع و وصل معمولی دارای حداقل یک کنتاکت میباشد . در صنعت برق کلیدهایی با تعداد کنتاکتهای بیش از یک عدد وجود دارد که میتوانند بهطور هم زمان چند مسیر جریان الکتریکی را قطع و یا وصل نمایند.

کلیدهای صلیبی متقاطع
در این نوع مدل کلید کراکس، سیمهای ورودی در امتداد کنتاکتهای کلید بوده و در زمان خروج هم دو سیم خروجی در یک امتداد هستند. تفاوت بیشتر این کلید ها را در نحوه بستن کلید صلیبی بیشتر متدجه خواهید شد.

کلید صلیبی چیست چه کاربردهای دارد؟
کلید صلیبی برای کنترل همزمان چند مدار الکتریکی کاربرد دارد. اما کاربرد کلید کراکس چیست؟ این کلید کراکس در:
- فضای عمومی: راهروها، لابی ها، و فضاهای مشابه
- منزل: اتاق نشیمن، نورپردازی اتاق خواب، و فضاهای مرتبط
- ساختمان های تجاری: نورپردازی اداری، انبارها، و …
استفاده می شوند. به عنوان مثال، میتواند روشنایی چندین چراغ در یک راهرو را کنترل کند.

مزایای استفاده از کلید صلیبی
اگر می خواهید بدانید لزوم استفاده از کلید کراکس چیست. با ما همراه باشید در ادامه به مزایای استفاده از آن اشاره میکنیم؛
|
مزایا |
توضیحات |
|---|---|
|
اقتصادی |
کاهش هزینه سیمکشی در برق کشی ساختمان و تعداد کلیدها در ساختمان، به ویژه در فضاهای بزرگ. |
|
ایمنی |
کاهش خطر برقگرفتگی با کنترل همزمان چند نقطه از یک مدار. |
|
راحتی |
کنترل روشنایی از چند نقطه مختلف در یک فضا، مانند راهروها و اتاقهای بزرگ. |
|
کارایی |
صرفه جویی در زمان و تلاش در هنگام انجام تعمیرات و نگهداری. |
کلید صلیبی، شمای حقیقی و مسیر جریان مدار الکتریکی
در این تصویر شما میتوانید شمای حقیقی کلید صلیبی (نقشه مدار صلیبی) و مسیر مدار الکتریکی را مشاهده نمایید:

تفاوت کلید صلیبی و تبدیل
در تفاوت کلید صلیبی و تبدیل باید گفت. کلیدهای تبدیل امکان قطع و وصلی مدار را تنها از دو نقطه دارند. اما کلید صلیبی روکار درصورت همراه شدن با کلید تبدیل میتواند یک مدار را از سه نقطه و یا بیشتر قطع و وصل کند.
بدینمنظور در ابتدا و انتهای مدار باید از کلیدهای تبدیل استفاده نمود و براساس نیاز مصرفکننده بین این دو کلید، از کلیدهای صلیبی استفاده کرد. از اینرو حداقل تعداد کلید در یک مدار با داشتن کلیدهای صلیبی برابر با 3 کلید میباشد.

مدار الکتریکی کلید صلیبی برای کنترل یک لامپ از چهار نقطه
دو کلید تبدیل و دو کلید کراکس جهت کنترل روشنایی لامپ از چهار نقطه مختلف نیاز است. براساس شکل بالا میتوانید با قراردادن دو کلید تبدیل در ابتدا و انتهای مدار، نصب کلید صلیبی و نحوه سیمکشی آن را انجام دهید.
بدین منظور باید سیم فاز را به کنتاکت مشترک کلید تبدیل اول وصل کنید. در ادامه نصب کلیدهای صلیبی، دو رشته سیم را از پیچهای نقرهای غیرمشترک کلید تبدیل اول به کنتاکتهای طلایی کلید کراکس اول اتصال دهید.
سپس سیمهای خروجی از کلید کراکس اول را از پیچهای ورودی کلید کراکس دوم عبور دهید. در انتها با اتصال کنتاکتهای خروجی کلید کراکس دوم به کنتاکتهای غیرمشترک نقرهای کلید تبدیل در آخر مدار، سیم کشی لامپ از چهار نقطه با نصب کلید کراکس پایان یافته است. دقت کنید سیم نول آبی رنگ در تصویر به پیچهای مشترک کلید تبدیل دوم اتصال داده شده است.

نحوه بستن کلید صلیبی و آموزش رایگان نصب کلید کراکس
در نحوه بستن کلید صلیبی و نصب آن،با توجه به نقشه کلید صلیبی ابتدا سیم فاز خروجی از جعبه فیوز را متصل به کنتاکت غیرمشترک کلید تبدیل اول میکنیم. سپس دو کنتاکت غیرمشترک کلید را به دو کنتاکت همنام و یا همرنگ کلید کراکس بوسیله دو رشته سیم اتصال میدهیم.
در آموزش تصویری نصب کلید صلیبی چیست می بینیم، کلیدهای صلیبی چهار کنتاکت دارند که دو تا از آنها نقرهای و دوتای دیگر طلایی میباشند. برای نصب و سیم کشی باید از دو کنتاکت هم رنگ آن با استفاده از دو رشته سیم تا قوطی کلید تبدیل دوم سیم کشی کنید.
سپس این دو رشته سیم را باید متصل کنید به کنتاکتهای مشترک کلید تبدیل دوم و با یک سیم غیرمشترک کلید تبدیل دوم را تا محل نصب لامپ سیمکشی نمایید. در نصب کلید صلیبی روکار، سیم نول خروجی از جعبه فیوز را بدون هیچ اتصالی به صورت مسقیم از داخل قوطی کلیدها عبور دهید و در کنار سیم خروجی از کلید تبدیل دوم به طرف لامپ سیم کشی نمایید.
خرید و قیمت کلید کراکس
خرید و قیمت کلید کراکس از فروشگاه ایران چراغ، انتخابی هوشمندانه برای هر پروژه برق کشی ساختمان است. با تنوع بالا در مدلها و کیفیت تضمین شده، قیمت کلید کراکس در فروشگاه ما رقابتی و مقرون به صرفه است. ما مفتخریم که با ارائه عکس های مختلف و شمای حقیقی، نحوه بستن کلید صلیبی را توضیح داده و انتخابی مطمئن و آگاهانه را برای شما ممکن ساختهایم. با خرید از ایران چراغ، علاوهبر قیمت مناسب، از خدمات پس از فروش و پشتیبانی حرفهای نیز بهرهمند خواهید شد.
“سوالات پرتکرار”
کلید صلیبی چیست و چه کاربردی دارد؟
کلید صلیبی یا کلید کراکس، تجهیزاتی برقی است که امکان کنترل یک مدار از چند نقطه مختلف را فراهم میکند. این کلیدها به دلیل شکل صلیب T خود و وجود چند نقطه کنترل در شمای حقیقی کلید صلیبی، به این نام شناخته میشوند.
کلید کراکس چیست و چه تفاوتی با کلیدهای معمولی دارد؟
کلید کراکس برای کنترل مدار از چند نقطه طراحی شده است، در حالی که کلیدهای معمولی تنها امکان کنترل از یک نقطه را میدهند. تفاوت کلید صلیبی و تبدیل در تعداد نقاط کنترل است.
نحوه بستن کلید صلیبی چگونه است؟
نحوه بستن کلید صلیبی به شمای فنی کلید صلیبی و نقشه مدار صلیبی بستگی دارد. برای نصب صحیح، نیاز به بررسی نقشه و رعایت دستورالعملهای مربوطه است. اطلاعات دقیق تر در مورد نحوه بستن آن را میتوانید مشاهده کنید.
شمای حقیقی کلید صلیبی چگونه است؟
شمای حقیقی، نحوه اتصال سیمها و عملکرد آن را نشان میدهد. این نقشهها به شما کمک میکنند تا نحوه کارکرد کلید صلیبی روکار را درک کنید و نصب آن را به درستی انجام دهید.
آیا تفاوت خاصی بین کلید کراکس روکار و سایر انواع کلیدها وجود دارد؟
بله، کلید صلیبی روکار نوعی از انواع آن است که بر روی دیوار نصب میشود. نوع نصب، تفاوتهای ظاهری و نحوه اتصال آن در شمای حقیقی کلید کراکس روکار متفاوت از انواع دیگر خواهد بود.
پیچ ها یا کنتاکت های کلید صلیبی چگونه است؟
این کلید دارای 4 کنتاکت میباشد که دو کنتاکت به دو سیم خروجی از کلید تبدیل اول در ابتدای مدار اتصال میابد. از دو کنتاکت بعدی نیز دو سیم به عنوان خروجی به کلید تبدیل در آخر مدار وصل میشود.
کاربرد کلید صلیبی چیست؟
نصب کلید کراکس برای کنترل یک یا چند لامپ از سه نقطه یا بیشتر انجام میگیرد. از این کلید در سالنهای بزرگ، سوله، راهروهای طولانی، صنایع، پارکینگها، کارخانهها، انبارها و … استفاده میشود.