- انواع سنسور
- پروژکتور
- چراغ اداری و تجاری
- چراغ اظطراری
- چراغ بالا آینه
- چراغ پنلی
- چراغ چشمی و پارکتی
- چراغ حیاطی و پارکی
- چراغ خطی
- چراغ خیابانی
- چراغ دفنی پارکتی
- چراغ دکوراتیو
- چراغ دیواری
- چراغ ریلی
- چراغ زیر پله و کنار پله
- چراغ سقفی
- چراغ سنسور دار
- چراغ صنعتی و کارگاهی
- چراغ ضد نم و غبار
- چراغ فروشگاهی ویترینی
- چراغ مگنتی
- قاب هالوژن
- روشنایی خورشیدی
- پروژکتور خورشیدی
- چراغ پارکی خورشیدی
- چراغ خیابانی خورشیدی
- لامپ هالوژن
- لامپ و چراغ رشد گیاه
- لوستر و آویز
- نورپردازی نما و ساختمان
زاویه تابش نور لامپ LED چیست و بررسی اهمیت آن
در تعرف زاویه تابش نور، می توان گفت زاویه نوردهی لامپ و چراغها درواقع همان زاویه میان پرتوی تابیده شده به سطوح و خط عمود بر سطح است. زاویه تابش نور لامپ LED یکی از مفاهیم بسیار حائز اهمیت در زمان خرید انواع لامپ حبابی، لامپ استوانه ای و ... است که نشان دهنده میزان روشنایی این محصولات میباشد.
طراحی نورپردازی یک فضا موجب ایجاد حس و حالی مطلوب در محیط خواهد شد. حتی کوچکترین تغییر در نورپردازی از انتخاب رنگ چراغ تا انواع روش نصب مانند چراغ سقفی توکار و روکار و مدلهای متنوع چراغها مانند چراغ خطی یا ریلی و .. میتوانند تفاوت بزرگی ایجاد کنند که در این میان زاویه تابش نور لامپ LED نیز بسیار حائز اهمیت است.
تاثیر زاویه تابش بر روشنایی محیط عاملی مهم در تعیین روشنایی محوطهها به شمار میرود. بگونهای که زاویه تابش نور غیر مستقیم سبب روشنتر شدن زمینه و زاویه تابش نور غیرمستقیم باعث روشنایی کمتری در محوطه خواهد شد. از این رو در ادامه این مطلب از وب سایت ایران چراغ قصد داریم به مفهوم اینکه زاویه تابش چیست پرداخته و تاثیر زاویه تابش بر روشنایی محیط را بررسی کنیم.
هرآنچه در این مطلب میخوانید...
زاویه تابش نور چیست؟
زاویه تابش چیست، زاویه تابش نور (Beam Angle) درواقع زاویه میان پرتوی تابیده شده به سطوح و خط عمو بر سطح گفته میشود. در تعریف ساده این زاویه پرتو فرودی به زاویهای که در آن منبع نور مانند لامپ، پرتو را انتشار میدهد میگویند.
با روشن کردن لامپ، شما دو خط فرضی در امتداد جهت تابش نور مشاهده میکنید. این خطوط از جایی قابل مشاهده هستند که نورشان 50درصد شار نوری اصلی لامپ است. زاویه بین این خطوط را زاویه تابش نور لامپ LED مینمایند.
با کمتر شدن این زاویه تابش، شدت نور بالاتر رفته و میتوان از آن برای نورپردازیهای متمرکز استفاده کرد. برای نمونه پروژکتور و وال واشر یکی از محصولاتی است که دارای زاویه تابش کمی بوده و از همین رو شدت نور بیشتری را تولید میکند و میتوان از آن برای نورپردازی موزه و گالری، کافهها و ….. استفاده کرد.
کاربرد زاویه تابش نور جهت شکلدهی نور و کنترل توزیع آن است. مفهوم زاویه تابش لامپ برای ایجاد جلوههای مختلف در فضاها اهمیت بسیاری داشته و تاثیر فراوانی در تجربه دیداری افراد خواهد گذاشت. زاویه تابش نور لامپ LED میتواند باریک، متوسط و یا وسیع باشد و انتخاب هر کدام به نوع نیاز نوری فضا و سلیقه طراحان نورپردازی بستگی دارد.
مفاهیم فنی مرتبط با راویه تابش نور
زاویه تابش نور، یکی از عوامل کلیدی در تعیین کیفیت نورپردازی است و رابطهی مستقیمی با مفاهیمی مانند لومن (Lumen)، کندلا (Candela) و لوکس (Lux) دارد.
لومن مقدار کل نور تولیدشده توسط منبع نور است، اما اینکه این نور چگونه پخش میشود به زاویه تابش نور بستگی دارد.
در زاویههای باریک (مثلاً ۱۵ درجه)، نور روی یک نقطه متمرکز شده و شدت نور (کندلا) افزایش مییابد. این نوع تابش برای ویترینها، گالریها و نور تأکیدی ایدهآل است.
در مقابل، زاویه تابش نور وسیعتر (مثلاً ۱۲۰ درجه) باعث پخش یکنواخت نور و روشنایی سطحی بیشتر (لوکس) در فضاهای عمومی مانند خانهها یا راهروها میشود.
انتخاب زاویه مناسب نه تنها بر تجربه بصری اثر میگذارد، بلکه باعث افزایش بهرهوری انرژی و کاهش تعداد منابع نوری موردنیاز خواهد شد.
|
زاویه تابش |
شار نوری (لومن) |
زاویه تابش |
|---|---|---|
|
چراغ SMD LED |
800 |
3000 |
|
60° |
800 |
900 |
|
120° |
800 |
400 |
جدول طبقهبندی زاویه تابش نور لامپ LED
|
زاویه تابش (درجه) |
نوع زاویه نور |
محدوده تابش نور |
شدت نور (نسبی) |
کاربرد رایج |
|---|---|---|---|---|
|
8° – 13° |
اسپات (Spot) |
بسیار متمرکز |
بسیار بالا |
گالری هنری، موزه، نمایش اجسام خاص، نورپردازی تأکیدی |
|
14° – 25° |
اسپات (Spot) |
متمرکز |
بالا |
نورپردازی فروشگاهی، تابلوها، محصولات نمایشگاهی |
|
26° – 45° |
فلاد باریک (Narrow Flood) |
نیمهمتمرکز |
متوسط به بالا |
نورپردازی هدفمند در فضاهای متوسط، راهروها، سالن انتظار |
|
46° – 70° |
فلاد متوسط (Medium Flood) |
پخش متوسط |
متوسط |
نور عمومی دفاتر، رستورانها، فروشگاهها |
|
71° – 120° |
فلاد باز (Wide Flood) |
بسیار پخششده |
کمتر |
نور محیطی، سالنهای بزرگ، فضاهای تجاری، منازل |
|
بیش از 120° |
پانورامیک (Wide Angle) |
فوقالعاده گسترده |
کم |
روشنایی عمومی سقفی، چراغهای سقفی توکار و روکار با نور یکدست |
اهمیت زاویه تابش نور لامپ LED
اهمیت زاویه تابش چیست؟ زاویه تابش نور لامپ LED یکی از کمیتهای موثر در محاسبه شدت روشنایی و لومن لامپ است. پیش از ظهور محصولات ال ای دی، لامپهای رشتهای قدیمی نور را در تمام جهات پخش میکردند و امکان متمرکزسازی نور وجود نداشت.
اما امروزه لامپهای LED توانستهاند جایگزین لامپهای غیر جهت دار شوند و نورپردازی متمرکز را ایجاد کنند. از همین رو برای این دست از محصولات، زاویه تابش نور تعریف میشود.
با توجه به تاثیر زاویه تابش بر روشنایی محیط و تجربه دیداری افراد و حتی بهبود طراحی نورپردازی فضاها، میتوان به اهمیت زاویه پرتو نور پی برد. طراحان نورپردازی میتوانند با تنظیم نور به شکلی استاندارد، نورپردازی بهتری در فضاهای داخلی و خارجی ایجاد کنند.
برای نمونه با تنظیم زاویه پرتو نور و تمرکز دقیق نور در چراغ ریلی و…، روی نقاطی خاص میتوان موجب برجسته سازی و تاکید روی نقطهای برای هدایت و توجه ببینندگان گردید.
نقش زاویه تابش در کاهش مصرف انرژی و بهرهوری نور
زوایای پرتو نور در پروسههای نورپردازی موجب بهرهوری استاندارد انرژی خواهند شد. زاویه تابش چیست باتوجه به آنکه زاویه تابش به مقدار نوری که از یک منبع نور به طرف سطوح مختلف تابیده میشود، این زاویه تاثیر فراوانی در بهرهوری استاندارد انرژی خواهد داشت.
برای مثال زاویه تابش باریک منجر به هدر رفتن انرژی و نور اضافی خواهد شد. این مسئله نیز موجب افزایش مصرف انرژی و کاهش بهرهوری استاندارد انرژی میگردد. همچنین زوایای پرتو نور باز نیز موجب بهبود توزیع نور در محیط و کاهش مصرف انرژی خواهند شد.
از اینرو انتخاب مناسب زاویه تابش براساس نوع فضا و نیازهای نورپردازی موجب کاهش مصرف انرژی و بهبود بهرهوری استاندارد انرژی میشود. برای مثال در فضاهای تجاری با استفاده از زوایای پرتو نور باز میتوان توزیع بهتر نور و کاهش نیاز به تعداد بیشتر لامپ و چراغ را در پی داشت.
انواع زوایای پرتو و زاویه تابش نور لامپ ال ای دی
زاویه تابش نور لامپ ال ای دی در طراحی نورپردازی به سه دسته باریک، متوسط و وسیع تقسیم بندی میشود که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت:
زاویه پرتو نور باریک
این نوع زوایای تابش نور تقریبا بین 15 تا 35 درجه بوده و برای تمرکز نور روی یک نقطه خاص بکار میروند. زاویه پرتو نور باریک اغلب در فروشگاهها، مغازهها و .. برای جلب توجه به محصولات خاص و یا در موزهها و گالریها برای نمایش آثار استفاده میگردد.
زاویه تابش نور متوسط
این زاویه تابش 30 تا 60 درجه بوده و برای توزیع نور بیشتر در محیط های گوناگون بکار میرود. زاویه پرتو نور متوسط در نورپردازی پارکینگ، رستورانها و دیگر فضاهای مشابه به عنوان نور عمومی مورد استفاده قرار میگیرد.
زاویه تابش نور لامپ باز
این نوع به زوایای بیشتر از 60 درجه گفته میشود که برای نوردهی فضاهای بزرگ و گسترده داخلی و خارجی همانند کارخانهها و انبارها بکار میرود. این نوع زاویه پرتو نور جهت تامین نور در فضاهای بزرگ و عمومی مورد استفاده قرار میگیرد.
رابطه زاویه تابش با شدت نور و سایه
زاویه تابش نور تأثیر مستقیمی بر شدت نور و شکلگیری سایهها دارد. هرچه زاویه تابش باریکتر باشد (مانند 15 یا 24 درجه)، نور بهصورت متمرکزتر به سطح میتابد و در نتیجه شدت روشنایی در نقطهی هدف افزایش مییابد. این حالت معمولاً سایههای تند، عمیق و پرکنتراستی را ایجاد میکند.
به نقل از سایت ویکی پدیا، کنتراست عبارت است از؛
کُنْتْراست(فرانسوی) (به انگلیسی: کانترستContrast) تفاوت درخشندگی رنگ یا تضاد در اشیاست که باعث تمایز آنها (یا تصویرشان) از یکدیگر میشود. واژهٔ فرانسوی کانترست بهمعنای تباین و جدایی است و یکی از اصلهای پایهایِ رشتههای گوناگونِ هنر است
در مقابل، زاویه تابش بازتر (مثلاً 60 یا 120 درجه) نور را در سطح وسیعتری پخش میکند. این نوع نورپردازی باعث کاهش شدت نور در هر نقطه خاص شده و سایههایی ملایمتر و طبیعیتر بهوجود میآورد.
بهطور کلی، در نورپردازی متمرکز مانند نمایش آثار هنری یا نور تاکیدی، زاویه تابش تنگ مناسبتر است. اما برای فضاهای عمومی یا روشنایی کلی، از زوایای باز استفاده میشود تا سایهها کاهش یافته و دید کلی بهتر شود.
انتخاب زاویه تابش نور مناسب
برای انتخاب زاویه تابش نور لامپ ال ای دی مناسب باید ابتدا به هدف نورپردازی توجه کرد. اینکه آیا شما قصد روشن کردن جزئیات خاصی را دارید و یا میخواهید فضار را بزرگتر کنید؟ با تعیین هدف شما میتوانید زاویه تابش نور LED مناسبی را برگزینید.
در ادامه به دیگر مواردی که در انتخاب زاویه پرتو نور و خیرگی نور تاثیر دارند اشاره خواهیم نمود:
|
نکته |
توضیحات |
|---|---|
|
تعیین نقطه تمرکز |
شما با تعیین نقطهای که میخواهید آن را روشن کنید یا نقطه تمرکز میتوانید زاویه پرتو را به طرف آن هدایت نمایید و تمرکز نور را روی آن قرار دهید. |
|
شناخت منبع نور |
شناخت دقیق منبع نور و اینکه منبع نور مسقیم است یا پراکنده در انتخاب بهترین زاویه پرتو نور تاثیر فراوانی دارد. |
|
آزمایش و تجربه |
شما میتوانید با آزمایش و تجربه، تغییر زاویه و مشاهده تاثیرات آن بهترین زاویه پرتو نور را برای نورپردازی خود انتخاب کنید. |
|
توجه به جزئیات |
با بررسی نورهای پرتو دهده و تاثیر آنها در اجسام و فضا میتوانید زاویه پرتو نور را بهینه کنید و جلوه مناسبی بوجود آورید. |
انتخاب زاویه مناسب تابش نور براساس محیط
برای دستیابی به نورپردازی مؤثر و بهینه، انتخاب زاویه تابش نور متناسب با نوع محیط اهمیت بالایی دارد. هر فضا به زاویهای خاص برای تأمین نور مناسب نیاز دارد:
|
محل موردنظر |
توضیحات |
|---|---|
|
موزهها و گالریها |
استفاده از زاویه تابش باریک (15° تا 30°) برای تمرکز روی آثار هنری و ایجاد جلوه بصری بالا. |
|
ویترین فروشگاهها |
نور متمرکز با زاویه تنگ برای جلب توجه به محصولات خاص و افزایش جذابیت بصری. |
|
نورپردازی دفتر کار و فضاهای اداری |
زاویه متوسط (30° تا 60°) جهت تأمین نور یکنواخت و کاهش خیرگی چشم. |
|
سالنهای عمومی و نورپردازی رستوران |
زاویه باز (بیش از 60°) برای توزیع متعادل نور در فضا و ایجاد حس آرامش. |
|
خیابانها و معابر |
زاویه تابش گسترده در چراغهای خیابانی برای پوشش حداکثری سطح خیابان. |
|
پروژکتورها |
بسته به کاربرد، از زاویه تنگ برای نور متمرکز (مثلاً در کنسرتها) تا زاویه باز برای نور عمومی استفاده میشود. |
انتخاب درست زاویه تابش، نقش کلیدی در بهبود کارایی نوری، کاهش مصرف انرژی و افزایش تأثیرگذاری بصری دارد.
زاویه تابش نور در چراغ خیابانی، پروژکتور و چراغ ریلی
در انتخاب و نصب چراغهای مختلف، توجه به زاویه تابش نور بسیار مهم است؛ چرا که این ویژگی، نوع پوشش نوری و بازده روشنایی را مشخص میکند؛
|
نوع چراغ |
توضیحات |
|---|---|
|
چراغ خیابانی LED |
برای پوشش یکنواخت در معابر، معمولاً دارای زاویه تابش باز (120 درجه یا بیشتر) هستند تا بتوانند با فاصلهی نصب بالا، مسیر طولانیتری را روشن کنند. در طراحی این چراغها، تعادل بین تمرکز نور و پخش مناسب آن حیاتی است. |
|
پروژکتورها |
این منابع نوری اغلب با زاویه تابش باریک (15 تا 60 درجه) طراحی میشوند تا شدت نور بالا را روی یک ناحیه خاص متمرکز کنند. پروژکتورها برای نورپردازی نما، بیلبورد، محوطهسازی یا استادیومها به کار میروند. |
|
چراغ ریلی |
در فضاهای داخلی مانند فروشگاهها، گالریها یا ویترینها، از چراغ ریلی با زاویههای مختلف (معمولاً 24، 36 یا 60 درجه) استفاده میشود. این زاویهها امکان تنظیم دقیق نور برای تأکید روی اشیاء یا نقاط خاص را فراهم میکنند. |
انتخاب صحیح زاویه تابش در این چراغها، علاوه بر افزایش کیفیت نورپردازی، به بهینهسازی مصرف انرژی نیز کمک میکند.
“سوالات پرتکرار”
رابطه میان زاویه تابش نور و شدت نور چگونه است؟
لامپی که دارای زاویه تابش کمتری است، شدت نور بیشتر و سایه قویتری دارد. از این رو لومن لامپ در این مورد بیشتر خواهد بود. وسعت نور نیز برای نور با زاویه تابش کم کاهش خواهد یافت و نمیتوان از آن برای روشنایی فضاهای بزرگ استفاده کرد.
زاویه تابش نور چراغ خیابانی LED چقدر است؟
از آنجایی که چراغهای خیابانی در فاصلههای زیادی نصب شده و به رعایت فاصله مشخصی بین آنها نیاز دارند، دارای زاویه تابش گستردهای هستند تا بتوانند کل فضای خیابان را روشن کنند.
Beam angle یا زاویه تابش چیست؟
Beam angle یا زاویه تابش نور به زاویهای گفته میشود که در آن نور از منبع نوری (مانند لامپ LED) پخش میشود و شدت آن تا ۵۰٪ حداکثر شدت کاهش مییابد. این زاویه تعیین میکند نور چگونه در فضا توزیع شود و بر شدت روشنایی و نحوه دیده شدن سایهها تأثیر مستقیم دارد.
زاویه مناسب چراغ ریلی چیست؟
زاویه مناسب برای چراغ ریلی معمولاً بین 24 تا 60 درجه است؛ زاویه تنگتر (۲۴°) برای نورپردازی متمرکز روی اشیاء خاص و زاویه بازتر (۴۰–۶۰°) برای روشنایی عمومی یا نواحی گستردهتر استفاده میشود. انتخاب زاویه به نوع فضا و هدف نورپردازی بستگی دارد.
تأثیر زاویه تابش بر مصرف انرژی چیست؟
زاویه تابش نور تأثیر مستقیمی بر مصرف انرژی دارد؛ زاویه باریک نور را متمرکز و پرقدرت میتاباند اما ممکن است باعث هدررفت نور در نقاط غیرضروری شود، در حالی که زاویه باز با توزیع یکنواخت نور، بهرهوری انرژی را افزایش داده و نیاز به تعداد چراغ کمتر را کاهش میدهد.
زاویه تابش و زاویه بازتاب چیست؟
زاویه تابش نور، زاویهای است که نور از منبع به سطح برخورد میکند، و زاویه بازتاب، زاویهای است که نور پس از برخورد از سطح بازتاب مییابد؛ هر دو زاویه نقش مهمی در کنترل جهت و شدت نور در نورپردازی دارند.
زاویه بازتاب چند درجه است؟
زاویه بازتاب برابر با زاویه تابش نور است و طبق قانون بازتاب نور، نور پس از برخورد به سطح در همان زاویهای که تابیده شده، بازتاب مییابد؛ این زاویه بسته به نوع سطح و شرایط محیط ممکن است کمی تغییر کند.
زاویه تابش نور و بازتابش در آینه تخت چند است؟
در آینه تخت، زاویه تابش نور برابر با زاویه بازتابش است؛ به این معنی که نور با همان زاویهای که به آینه میتابد، بازتابیده میشود و این دو زاویه همیشه با هم برابرند.