اشتباهات نورپردازی و 10 اشتباه رایج روشنایی داخلی

اهمیت نورپردازی صحیح فضا و نقش نور در طراحی داخلی و عملکرد فضا

در بسیاری از پروژه‌های برق کشی ساختمان، توجه کافی به طراحی نورپردازی نمی‌شود، در حالی‌که نور، یکی از عناصر اصلی طراحی داخلی است. یک نورپردازی اصولی نه‌تنها عملکرد فضا را بهبود می‌بخشد، بلکه در تأثیر مستقیمی بر زیبایی محیط، سلامت افراد و حتی میزان فروش در فضاهای تجاری دارد. بی‌توجهی به این موضوع می‌تواند منجر به اشتباهات رایج نورپردازی شده و نتیجه‌ای معکوس داشته باشد.

اشتباهات نورپردازی، به‌ویژه در صورت بروز خیرگی نور، باعث کلافگی، خستگی چشم و حتی کاهش تمرکز می‌شود. همچنین رفع خرابی نورپردازی ساختمان در مراحل بعدی هزینه‌بر خواهد بود. از طرفی، عدم استفاده از نور طبیعی، بی‌توجهی به نورپردازی وظیفه‌ای یا تاکیدی و انتخاب نامناسب دمای رنگ نور از جمله اشتباهات نورپردازی متداول هستند که زیبایی فضا را کاهش می‌دهند.

نورپردازی وظیفه‌ای یا تاکیدی در وبسایت ویکی‌پدیا اینگونه تعریف شده است؛

نور مصنوعی یا تأکیدی:نور چراغ‌های مطالعه بر روی میز کار، و چراغ‌های آویزا یا دیواری در آشپز خانه، که از آن‌ها برای نوشتن، مطالعه، آشپزی، خیاطی و هر آنچه نیاز به دقت و تمرکز دارد، استفاده می‌شود.

نورپردازی صحیح، هماهنگی اجزای فضا را افزایش داده و تجربه‌ای دلنشین ایجاد می‌کند. در فضاهای مسکونی و کاری، نور به‌عنوان ابزاری قدرتمند برای شکل دادن به حال و هوای محیط، خلق‌وخو و حتی کیفیت خواب شناخته می‌شود.

در ادامه، برخی از دلایل اهمیت نورپردازی اصولی را می‌بینید:

• بهبود حس و حال و فضا‌سازی
• تقویت هنر، خلاقیت و کارایی طراحی
• تأثیر مستقیم بر سلامتی، تمرکز و خلق‌وخو
• ارتقای جذابیت بصری و درک بهتر از محیط

رایج‌ترین اشتباهات نورپردازی داخلی

همانطور که گفته شد اشتباهات نورپردازی و مشکلاتی که در زمان نصب چراغ خطی و دیگر انواع چراغ بوجود می‌آید می‌تواند به شدت در حس و حال فضا و سلامت چشم افراد تاثیرگذار باشد. از این‌رو توجه به این اشتباهات رایج در نورپردازی داخلی در اجرای نورپردازی صحیح بسیار اهمیت دارد. در ادامه به رایج‌ترین اشتباهات نورپردازی اشاره خواهیم کرد:

استفاده از سبک‌های قدیمی به‌جای نورپردازی مدرن

معمولا چراغ سقفی توکار برای روشن کردن محدوده خود با تمرکز نور در سمت پایین بکار می‌روند؛ اگرچه این دست از چراغ‌ها مفید هستند، اما تنها نصب این چراغ‌ها نمی‌تواند محیطی زیبا و دلپذیر برای شما ایجاد کند.

بهتر است برای عدم انجام اشتباهات نورپردازی، از این چراغ‌ها همراه با دیگر تجهیزات روشنایی مانند چراغ‌های آویز، چراغ خطی یا چراغ سقفی روکار نیز استفاده کنید. با این روش فضایی مناسب و کاربری به صورت دلخواه ایجاد کرده‌اید و از اشتباهات نورپردازی جلوگیری نموده‌اید.

بی‌توجهی به نورهای قابل تنظیم (دیمر) از اشتباهات نورپردازی

عموم مردن تمایل کمتری به استفاده از چراغ‌های روشنایی با نور کم دارند. درواقع تجهیزات نوری صرف نظر از الزامات، همواره با حداکثر ظرفیت خود انتخاب می‌گردند که در نتیجه افزایش انرژی را به دنبال خواهند داشت. استفاده از لامپ‌های رشته‌ای به عنوان یکی از اشتباهات نورپردازی موجب مصرف بیش از حد برق و همچنین تولید گرمای زیاد خواهند شد.

کلید دیمر با قابلیت تنظیم شدت نور باعث افزایش طول عمر محصول روشنایی شما و کاهش مصرف برق خواهد شد. انتخاب کلید و پریز لوکس با کیفیت مناسب نیز نقش مهمی در زیبایی و دوام سیستم روشنایی دارد و قیمت کلید و پریز لوکس باید با توجه به کارایی و هماهنگی با تجهیزات نورپردازی انتخاب شود.

مصرف انرژی بالا به‌دلیل نصب اشتباه چراغ ها

نصب بدون برنامه‌ریزی چراغ‌ها یکی از دلایل اصلی مصرف بالای انرژی و افزایش هزینه قبض برق در فضاهای مدرن است. برای جلوگیری از اشتباهات نورپردازی و دستیابی به کاهش مصرف برق باید از ابتدا به بهینه‌سازی مصرف انرژی توجه شود.

به همین دلیل، استفاده از لامپ LED به‌جای لامپ فلورسنت یا مدل‌های قدیمی، مانند لامپ حبابی، لامپ استوانه ای، توصیه می‌شود؛ چراکه LEDها تا 80٪ کارآمدتر هستند.

نادیده گرفتن تجهیزات دوست‌دار محیط زیست

اکثرا در زمان انتخاب و طراحی نورپردازی در کسب و کارها، عامل حیاتی پایداری تجهیزات نوری نادیده گرفته می‌شود. وسایل روشنایی پایدار درواقع به آن دست از تجهیزاتی گفته می‌شوند که با محیط زیست سازگارند و هیچگونه اثر نامطلوبی در محیط زیست از خود برجای نمی‌گذارند. عدم استفاده از ال ای دی‌ها به سبب کارآمدتر بودن، مصرف انرژی کم و عدم وجود عناصر سمی مانند جیوه، یکی از اشتباهات نورپردازی به شمار می‌رود.

انتخاب نادرست رنگ و دمای نور

یکی از اشتباهات رایج نورپردازی داخلی، بی‌توجهی به دمای رنگ و کیفیت نور است. انتخاب نادرست دمای رنگ می‌تواند فضا را بی‌روح کرده و بر روحیه افراد تأثیر منفی بگذارد. همچنین استفاده از چراغ‌های بی‌کیفیت باعث افزایش هزینه‌های نگهداری مانند تعویض کلید و پریز یا تعمیرات مکرر خواهد شد.

برای جلوگیری از این اشتباهات نورپردازی، باید عواملی مثل شار نوری، کنتراست و دمای رنگ با توجه به نوع فضا و رنگ دیوارها بررسی شوند. به‌طور کلی، دمای رنگ بالای 5000K نوری خنک و آبی تولید می‌کند و دمای رنگ زیر 3000K، نور گرم و زرد ایجاد می‌کند.

استفاده فقط از یک منبع نور از اشتباهات روشنایی داخلی

استفاده تنها از یک منبع نور برای فضا یکی از اشتباهات نورپردازی است که سبب تاریکی برخی نقاط محیط خواهد شد. در این حالت نمی‌توان مناطق کاربردی مانند آشپزخانه را روشن نمود. برای نورپردازی صحیح در آشپزخانه باید ترکیبی از سه لایه نورپردازی به شکل نور تاکیدی، عمومی و نور وظیفه را مدنظر قرار داد.

نور وظیفه‌ای بیش از حد

چراغ‌های وظیفه‌ای درصورت استفاده در جای صحیح بسیار کاربردی و زیبا هستند. برای نمونه این چراغ‌ها مانند چراغ کابینتی برای زیر کابینت، داخل سرویس بهداشتی و … مناسب هستند؛ اما درصورت استفاده بیش از اندازه از نور وظیفه‌ای فضای شما نامتناسب و آشفته بنظر خواهد آمد.

برای جلوگیری از این اشتباهات نورپردازی بهتر است ابتدا بررسی کنید که چه مکانی برای نور وظیفه‌ای مناسب است.

انتخاب اشتباه اندازه چراغ‌ ها

یکی از رایج‌ترین اشتباهات نورپردازی عدم برنامه ریزی مناسب برای روشنایی فضای داخلی است. انتخاب آویز یا لوستری کوچک در فضاهای بزرگ نه تنها نمی‌تواند نور مورد نیاز را تامین کند بلکه سبب بد جلوه دادن محیط هم می‌شود.

شما باید با جمع عرض و ارتفاع اتاق به سانتی متر اندازه لوستر را محاسبه کنید و سپس اقدام به خرید لامپ اشکی و شمعی مناسب برای آن نمایید.

نور ناکافی در فضا های کوچک

شاید یکی از اشتباهات نورپردازی را بتوان عدم توجه افراد به نورپردازی در راهروها، داخل کمد و مکان‌های کوچک دانست.

اغلب افراد به نصب چراغی ساده همراه با یک سایه کفایت کرده و تلاش زیادی جهت یافتن وسایل خود در این مکان‌های به علت کم نوری می‌کنند. شما می‌توانید در این مکان‌ها علاوه‌بر استفاده از چراغ روکار سقفی سنسوردار و دیگر چراغ‌های سقفی، از نوارهای باریک روشنایی مانند ریسه ال ای دی یا چراغ‌ها شارژی روکار نیز می‌توان بکار برد.

نادیده گرفتن سایه‌ ها از اشتباهات روشنایی داخلی

نادیده گرفتن سایه‌ها یکی از اشتباهات نورپردازی است که تأثیر منفی بر جلوه‌ی فضا می‌گذارد. در بسیاری از پروژه‌ها، رفع خرابی نورپردازی ساختمان به دلیل بی‌توجهی به سایه‌ها ضروری می‌شود.

اشتباهات رایج نورپردازی شامل استفاده نادرست از منابع نوری، ایجاد سایه‌های تند و نامطلوب یا ناهماهنگی نور و فضا است. طراحی نور اصولی باید با در نظر گرفتن جهت، شدت و توزیع سایه‌ها انجام شود تا نتیجه‌ای حرفه‌ای و زیبا حاصل شود.

چطور از این اشتباهات نورپردازی جلوگیری کنیم؟

برای جلوگیری از اشتباهات نورپردازی و کاهش نیاز به رفع خرابی نورپردازی ساختمان، رعایت موارد زیر ضروری است: