- انواع سنسور
- پروژکتور
- چراغ اداری و تجاری
- چراغ اظطراری
- چراغ بالا آینه
- چراغ پنلی
- چراغ چشمی و پارکتی
- چراغ حیاطی و پارکی
- چراغ خطی
- چراغ خیابانی
- چراغ دفنی پارکتی
- چراغ دکوراتیو
- چراغ دیواری
- چراغ ریلی
- چراغ زیر پله و کنار پله
- چراغ سقفی
- چراغ سنسور دار
- چراغ صنعتی و کارگاهی
- چراغ ضد نم و غبار
- چراغ فروشگاهی ویترینی
- چراغ مگنتی
- قاب هالوژن
- روشنایی خورشیدی
- پروژکتور خورشیدی
- چراغ پارکی خورشیدی
- چراغ خیابانی خورشیدی
- لامپ هالوژن
- لامپ و چراغ رشد گیاه
- لوستر و آویز
- نورپردازی نما و ساختمان
شار نوری (لومن) چیست؟ میزان روشنایی 6 مکان مهم
شار نوری (Luminous Flux) میزان نور یا توان نوری، معیاری جهت سنجش توان دریافت شده از نور میباشد. یک لومن یا یک واحد توان نوری در واقع به میزان نور خروجی از یک منبع نور درهر ثانیه گفته میشود. درصورتی که اطلاعاتی درباره شار نوری یا لومن و سایر اطلاعات فنی در مورد روشنایی نداشته باشید، ممکن است لامپی خریداری نمایید که کیفیت مطلوبی نداشته باشد و یا شدت نور لامپ برای محل موردنظر شما مناسب نباشد.
شار نوری یکی از مشخصات یک لامپ به شمار میرود. براساس فرمول شار نوری، هر چه لامپ لومن بیشتری داشته باشد، بدین معناست که روشنایی بیشتری ایجاد مینماید.
هرآنچه در این مطلب میخوانید...
شار نوری یا لومن چیست؟
شار نوری یا لومن (Lumen) واحد سنجش روشنایی و میزان روشنایی است که توسط یک منبع نوری ایجاد شده و به سطح مدنظر میرسد. این کمیت با واحد اندازهگیری لومن (Lumen) و حرف فی [Φ] نمایش داده میشود. به بیان سادهتر شار نوری، مقدار نوری است که توسط یک منبع روشنایی در هر ثانیه تولید میشود و یا به عبارتی کل نور دریافتی بوسیله یک جسم در هر ثانیه لومن نامیده میشود. لومن یکی از مشخصات منابع روشنایی و انواع لامپها نظیر:
- لامپهای ال ای دی
- لامپ هالوژن جیوتن
- کم مصرف و …
است. هر اندازه میزان لومن یک منبع نوری بیشتر باشد، مقدار نور ساطع شده از آن بیشتر خواهد بود.
شار نوری لامپ ها
تمامی منابع روشنایی و نورپردازی کاتالوگ محصول دارند که در آن اطلاعات مرتبط با محصول نظیر لومن، توان مصرفی، کشور سازنده و … درج شده است. اما در حالت کلی دو راه برای فهمیدن شار نوری لامپ ها وجود دارد:
- توجه به کاتالوگ و بررسی میزان شار نوری
- جستجو در گوگل براساس نام لامپ و مراجعه به فروشگاههای آنلاینی که این لامپ را بفروش میرسانند و توجه به ویژگیهای محصول
اما میزان لومن در برخی از انواع لامپهای معمول شامل مقادیر زیر است:
|
نوع لامپ |
محدوده شار نوری (لومن) |
توان مصرفی معمول (وات) |
راندمان نوری (لومن/وات) |
طول عمر تقریبی (ساعت) |
ویژگیها |
|---|---|---|---|---|---|
|
LED |
400–3000 (برای 5 تا 25 وات) |
5–25 |
80–120 |
15,000 -50,000 |
مصرف انرژی بسیار کم، روشن شدن سریع، بدون جیوه، گرمای کم |
|
هالوژن |
300–1500 (برای 20 تا 100 وات) |
20–100 |
15–25 |
2,000 -4,000 |
نور گرم و شفاف، شاخص نمود رنگ بالا (CRI)، اما مصرف انرژی بالا |
|
فلورسنت (کممصرف) |
800–2700 (برای 15 تا 30 وات) |
15–30 |
50–80 |
6,000 -15,000 |
مصرف متوسط، نیاز به زمان برای رسیدن به حداکثر روشنایی، حاوی جیوه |
|
فلورسنت لولهای |
2000–5000 (برای 36 تا 58 وات) |
36–58 |
70–90 |
10,000 –20,000 |
شار نوری زیاد، مناسب برای فضاهای بزرگ، نور یکنواخت |
|
ضدجوش/ضدانفجار |
800–5000 (بسته به فناوری LED یا فلورسنت) |
10–60 |
70–110 |
15,000 –50,000 |
مقاوم در برابر ضربه، رطوبت و گرد و غبار، مناسب محیطهای صنعتی |
|
رشتهای (قدیمی) |
400–1200 (برای 40 تا 100 وات) |
40–100 |
10–15 |
1,000 |
نور گرم، قیمت ارزان، ولی راندمان پایین و تولید گرمای زیاد |
|
متال هالید |
8,000–20,000 (برای 100 تا 400 وات) |
100–400 |
70–100 |
6,000 –15,000 |
نور سفید بسیار قوی، مناسب ورزشگاهها و فضاهای باز |
|
سدیم فشار بالا |
6,000–130,000 (برای 70 تا 1000 وات) |
70–1000 |
80–150 |
12,000 –24,000 |
نور زرد-نارنجی، راندمان بالا، مناسب خیابانها و جادهها |
|
سدیم فشار پایین |
10,000–18,000 (برای 90 تا 180 وات) |
90–180 |
150–200 |
18,000 |
نور زرد خالص، راندمان بسیار بالا، ولی شاخص رنگ بسیار پایین |
فرمول شار نوری چیست؟
شار نوری (Φ) = توان نوری (P) × راندمان نوری (η
تفاوت لومن یا واحد شدت روشنایی با توان (وات)
یکی از مسائل مهم در بررسی شدت روشنایی تفاوت آن با توان مصرفی (وات) است. در بسیاری از حوزهها، واحد توان برای اندازهگیری انرژی به کار میرود، اما در تحلیل روشنایی، این واحد به تنهایی بیانگر میزان روشنایی قابل مشاهده توسط چشم انسان نیست.
دلیل اصلی این موضوع، رفتار غیرخطی چشم نسبت به شدت نور است، بنابراین در سنجش روشنایی، میزان نور قابل دیدن یا واحد شدت روشنایی یعنی لومن اهمیت دارد.
به عنوان مثال، هنگام خرید لامپ، اشتباه رایجی وجود دارد که فکر میکنند هرچه توان لامپ بالاتر باشد، شار نوری یا شدت روشنایی آن نیز بیشتر است. اما این فرض نادرست است. لامپ LED با توان تنها ۹ وات میتوانند به اندازه ۸۰۰ لومن روشنایی تولید کنند، در حالی که برخی لامپها با توان بیش از ۶ برابر این مقدار، تنها ۵۴۰ لومن دارند.
در واقع، بین وات و لومن ارتباط مستقیم وجود ندارد و عامل مهمتر، بازده نوری است که نشان میدهد هر وات انرژی الکتریکی چقدر نور مفید (لومن) تولید میکند. برای نمونه، یک لامپ LED ۱۴ وات میتواند همسطح روشنایی یک لامپ رشتهای ۱۰۰ وات را داشته باشد، زیرا بازده نوری آن بسیار بالاتر است.
تفاوت شار نوری و بهره نوری
در بیان تفاوت شار نوری و بهره نوری ابتدا باید به این سوال پاسخ داد که بهره نوری چیست . بهره نوری یکی از کمیتهای مهم در نورپردازی میباشد و به معنای میزان بازتاب نور از جهات مختلف است. این کمیت از تقسیم لومن بر وات بدست میآید.
چندی[۱] یا یا کَمّیَت (به عربی: كمية) معمولاً در برابر واژهٔ کیفیت به کار میرود. در فیزیک هر چیزی که اندازهپذیر باشد، کمیت، و در مقابل هرچیزی که اندازهناپذیر باشد، «کیفیت» نامیده میشود. کمیت را میتوان با یک عدد، نشان داد و برای تعیین این مقدار، نیاز به یکای آن کمیت داریم. در واقع به زبان ساده هر چیز قابل اندازهگیری که بتوان اندازهٔ آن را با یک عدد و یکا بیان کرد و قابل افزایش یا کاهش باشد را کمیت می گویند.
در حالی که شار نوری، برای مشخص کردن مقدار روشنایی کل یک لامپ یا منبع نور است، بهره نوری برای سنجش کارایی یک منبع نور در تبدیل انرژی الکتریکی به نور. هرچه بهره نوری بالاتر باشد، لامپ کارآمدتر است.
برای مثال، اگر یک لامپ 10 وات مصرف کند و 800 لومن نور تولید کند، بهره نوری آن برابر است با 800/10 = 80 لومن بر وات.
حفظ لومن چیست؟
به حفظ شدت نور یک منبع روشنایی در طی عمر آن، حفظ لومن (Lumen Maintenance) گفته میشود. در واقع این مفهوم مربوط به تحلیل پایداری شدت نور در شرایط مختلف نورپردازی و دوره زمانی طولانی مدت است. به بیانی سادهتر حفظ لومن به معنی حفظ سطح روشنایی یک منبع نوری در گذر زمان است.
افت شدت نور یک منبع روشنایی در طول عمر آن، بسته به شرایط کاری، نوع منبع روشنایی، دمای محیط و سایر عوامل ممکن است تفاوت داشته باشد. منابع نوری با عمر طولانی و اثربخشی بالا جهت پایداری در مقابل افت شدت نور بکار میروند. همچنین استفاده از فناوریهایی نظیر LED و OLED نیز به حفظ لومن کمک میکنند.
کارایی شار نوری
پیش از ظهور لامپهای کم مصرف، برای نمایش ظرفیت روشنایی یک لامپ، از قدرت آن بر حسب وات استفاده میشد. مقدار حاصل توان الکتریکی مصرف شده بوسیله لامپ یا منبع نوری است. با تولید لامپهای فلورسنت فشرده و بعد از آن لامپهای ال ای دی، معنای توان الکتریکی دیگر برای تعیین کمیت خروجی نور کاربردی نداشت.
در واقع آنچه اهمیت دارد، توانایی یک ال ای دی در تبدیل برق به نور است. از همین رو برای جهت تعیین کمیت نور ساطع شده از لامپ، به جای توان از شار نوری استفاده شد.
بعد ار آن مفهوم بازده نوری برای نشان دادن کارایی یک لامپ پدید آمد. راندمان نوری نتیجه تقسیم توان الکتریکی بر شار نوری است. هرچه یک لامپ کارایی بیشتری داشته باشد، نور بیشتری را در همان توان مصرفی ایجاد میکند و راندمان بالاتری دارد. خروجی نور به صورت پیوسته بر اساس تکامل فناوریهای روشنایی بیشتر شده و با نورپردازی LED نیز به حداکثر خود رسید.
تاثیر طول عمر لامپ در لومن آن
باتوجه به اینکه اکثر تجهیزات روشنایی نظیر:
احتمال فرسودگی در طول زمان استفاده را دارند، قابلیتهای آنها نیز در این روند تغییر میکند. از همین رو شاید مشاهده کرده باشید که بعد از مدتی روشنایی لامپ محیط شما کمتر خواهد شد. این دلیل آن است که رقم لومن هر لامپ در طی زمان کمتر میشود.
باتوجه به اهمیت این شاخص در لامپها، امروزه لامپهای جدید با بیشترین رقم لومن به بازار ارائه میشوند. از همینرو لامپهایی که در طول زمان این شاخص در آنها تغییر نکند، پرطرفدارتر هستند.
جدول لومن لامپ کم مصرف
حال که با مفهوم شار نوری یا لومن آشنا شدید، ممکن است به این پرسش بربخورید که برای هر قسمت از خانه شامل محل کار، آشپزخانه، اتاق خواب و.. چه مقدار لومن مناسب است؟
به صورت قطعی امکان پاسخ به این پرسش وجود ندارد؛ زیرا عواملی نظیر رنگ دیوارها، متراژ محل، ارتفاع سقف، نوع لامپ، شکل اتاق و … در مقدار روشنایی مورد نیاز تاثیرگذارد. اما براساس استناد به منبع HouseLogic در جدول زیر به میزان لومن هر قسمت از خانه اشاره شده است. با استفاده از اطلاعات زیر میتوانید خرید هوشمندانهای در این راستا داشته باشید.
جدول شار نوری پیشنهادی برای فضاهای داخلی
|
فضای مورد استفاده |
میزان شار نوری مطلوب (لومن) |
توضیحات |
|---|---|---|
|
آشپزخانه |
5,000 – 10,000 |
نور سفید-خنک برای وضوح بالا و کار آشپزی |
|
حمام و سرویس بهداشتی |
4,000 – 8,000 |
نور ملایم ولی کافی، ضد رطوبت |
|
اتاق خواب |
2,000 – 4,000 |
نور گرم و ملایم برای آرامش |
|
اتاق نشیمن |
1,500 – 3,000 |
نور ترکیبی (گرم و خنثی)، مناسب مهمانی و استراحت |
|
اتاق ناهارخوری |
3,000 – 6,000 |
نور گرم برای ایجاد حس صمیمیت |
|
اتاق کار |
3,000 – 6,000 |
نور سفید-خنثی برای تمرکز و دید بهتر |
“سوالات پرتکرار”
شار نوری کدام نوع لامپ بیشتر می باشد؟
همانطور که اشاره شد لومن بیشتر به ادراک انسان بستگی دارد، اما با این حال نور زرد نسبت به لامپ قرمز و آبی بیشتر است.
شدت نور چیست؟
شدت نور میزان نور منتشر شده از یک منبع در یک جهت مشخص است که با واحد کاندلا (cd) اندازهگیری میشود و نشاندهنده تمرکز نور در آن جهت است.
شار نوری مناسب برای اتاق خواب چقدر است؟
بین 2000 تا 4000 لومن، نور گرم و ملایم برای ایجاد آرامش.
چرا شدت نور و شار نوری متفاوتاند؟
شار نوری کل نور منتشر شده در همه جهات است، اما شدت نور میزان نور متمرکز در یک جهت خاص است.
دسته بندی محصولات ایران چراغ
دریافت مشاوره و کسب اطلاعات درباره محصولات
ایران چراغ
- جدیدترین اخبار
نورپردازی سرویس بهداشتی و حمام 8 ایده جذاب و بروز
شهریور 17, 1404
بررسی کامل واحد اندازه گیری لوکس (LUX) و اهمیت شدت روشنایی
شهریور 11, 1404
نورپردازی لابی با 5 ایده خاص و جذاب
مرداد 28, 1404
