- انواع سنسور
- پروژکتور
- چراغ اداری و تجاری
- چراغ اظطراری
- چراغ بالا آینه
- چراغ پنلی
- چراغ چشمی و پارکتی
- چراغ حیاطی و پارکی
- چراغ خطی
- چراغ خیابانی
- چراغ دفنی پارکتی
- چراغ دکوراتیو
- چراغ دیواری
- چراغ ریلی
- چراغ زیر پله و کنار پله
- چراغ سقفی
- چراغ سنسور دار
- چراغ صنعتی و کارگاهی
- چراغ ضد نم و غبار
- چراغ فروشگاهی ویترینی
- چراغ مگنتی
- قاب هالوژن
- روشنایی خورشیدی
- پروژکتور خورشیدی
- چراغ پارکی خورشیدی
- چراغ خیابانی خورشیدی
- لامپ هالوژن
- لامپ و چراغ رشد گیاه
- لوستر و آویز
- نورپردازی نما و ساختمان
شاخص نمود رنگ CRI چیست و روش سنجش شناسه
شاخص نمود رنگ یا CRI (Color Rendering Index) چیست؟ شناسه نمود رنگ عددی بین ۰ تا ۱۰۰ است که نشان میدهد یک منبع نور چقدر میتواند رنگهای اجسام را طبیعی و واقعی نشان دهد، مثل نور خورشید. هرچه این عدد به ۱۰۰ نزدیکتر باشد، رنگها واضحتر و شبیهتر به حالت واقعی دیده میشوند. بهعبارتی، نور با CRI بالا باعث میشود رنگ اشیاء همانطور که باید، دیده شوند و فضا دلپذیرتر و طبیعیتر به نظر برسد.
شاخص CRI یک معیار جهانی برای تعیین میزان کیفیت محصولات روشنایی میباشد. همانطور که میدانید بهترین دید آدمی در زیر نور خورشید رخ میهد؛ از اینرو بهترین منابع نوری از نظر بصری را میتوان منابعی دانست که شبیهترین طیف نور را به طیف نور خورشید دارند.
در ادامه این مطلب از وب سایت فروشگاه ایران چراغ قصد داریم به معرفی شاخص نمود رنگ (CRI) پرداخته و به اهمیت آن و مزایای لامپ با cri بالا اشاره نماییم.
هرآنچه در این مطلب میخوانید...
شاخص نمود رنگ cri چیست؟
در رابطه با سوال شاخص یا شناسه نمود رنگ cri چیست. باید گفت این شناسه یکی از خصوصیات مهم در بکارگیری لامپها و چراغهاست که به معنای توانایی منبع نور مصنوعی در نمایش واقعی و صحیح رنگها در مقایسه با نور خورشید است. این شناسه نمود رنگ میتواند به ما در تشخیص روشنایی خوب و بد کمک کند.
لامپ با cri بالا و دمای رنگ نور مناسب قطعا کیفیت بهتری خواهد داشت. بنابراین از شاخص CRI جهت مقایسه کیفیت انواع لامپ و چراغ نما استفاده میشود. شناخت این پارامترها در نورپردازی فضاهای داخلی بسیار مهم است و میتواند از اشتباهات نورپردازی جلوگیری کند.
شاخص نمود رنگ (CRI) مشخص میکند که رنگ نور ساطع شده توسط یک محصول خاص تا چه اندازه به رنگ واقعی آن محصول نزدیک است. شاخص CRI با نامهای شاخص تجلی رنگ، شاخص رنگ دهی، درصد بازتاب رنگ و Ra نیز شناخته میشود. از این شاخص در انواع محصولات روشنایی مانند لامپ حبابی ال ای دی و دیگر انواع ال ای دیها، لامپ هالوژن جیوتن، محصولات روشنایی گازی، سدیم و فلورسنت استفاده میشود.
اهمیت و کاربرد شاخص نمود رنگ CRI
شاید برخی به این پرسش بربخورند که اطلاع از طیف رنگی و شاخص نمود رنگ محصولات روشنایی چه اهمیتی دارد و کجا بکار میآید. مهمترین کاربرد این معیار را میتوان در زمان خرید محصولات روشنایی برای منازل و محل کار متوجه شد. درحالت کلی لامپهایی با CRI پایین، رنگ نور را متمایل به طیفی خاص میکنند و این موضوع همانند خیرگی نور روی سلامتی چشم افراد تاثیر میگذارد.
از طرف دیگر در برخی مکانها مانند اتاق عمل، نورپردازی موزه و گالری، انبارهای صنعتی که نیاز به دقت و امنیت بالایی دارند، تشخیص صحیح رنگ اجسام بسیار حائز اهمیت است. همچنین در نورپردازی فروشگاه هم شاخص نمود رنگ کمک فراوانی به تشخیص صیحیح رنگ محصولات پشت ویترین میکند. در نتیجه نیاز به لامپ با cri بالا و محصولاتی داریم که رنگ نوری بسیار نزدیک به نور طبیعی دارند تا رنگ سایر محصولات را تحت تاثیر قرار ندهند.
محدوده شاخص نمود رنگ cri چیست؟ چگونه نفسیر میشود؟
شاخص رنگدهی، شار نوری، دمای رنگ نور و زاویه تابش نور و … پارامترهایی جهت تعیین کیفیت محصولات روشنایی هستند. شناسه نمود رنگ CRI عددی بین بازی 0 تا 100 را شامل میشود. هرچه این عدد بیشتر باشد، نمایانگر این است که نور حاصل از محصولات روشنایی به نور طبیعی خورشید نزدیکتر است و لامپ با cri بالا از لحاظ کیفی در سطح بالاتری قرار میگیرد. در محدوده شاخص نمود رنگ، نور خورشید 100 در نظر گرفته میشود و تمام طیفهای رنگی را در خود دارد.
بدترین منبع نور مصنوعی از نظر شناسه نمود رنگ یا CRI مانند بخار سدیم کم فشار دارای شاخصی برابر 20 است. در توصیف لامپ بخار سدیم یا بدترین منبع نوری از نظر شناسه نمود رنگ به نقل قولی از وبسایت ویکیپدیا اشاره می کنیم:
لامپ بخار سدیم یکی از انواع لامپهای تخلیه در گاز است که ساختمانی شبیه به لامپهای بخار جیوه دارد با این تفاوت که در آن به جای جیوه از سدیم و به جای گاز آرگون از نئون استفاده میشود.
شاخص CRI روی جعبه محصولات روشنایی درج شده است. لازم به ذکر است که شاخص نمود رنگ (CRI) با دمای رنگ نور متفاوت است.
برای نمونه اگرچه دو لامپ مهتابی گازی سدیمی دمای رنگ نور نزدیکی دارند، اما نمیتوان شاخص نمود رنگ آنها را مقایسه کرد.
در جدول زیر میتوانید محدودههای مختلف CRI را همراه با تفسیر و کاربرد آنها ببینید:
|
محدوده CRI |
تفسیر کیفیت نور |
کاربرد مناسب |
|---|---|---|
|
0 – 39 |
بسیار ضعیف |
نورهای خیابانی قدیمی، انبارهای غیرمهم، روشنایی موقت |
|
40 – 59 |
ضعیف |
فضاهای صنعتی یا ورزشی با اولویت صرفهجویی نه کیفیت رنگ |
|
60 – 79 |
خوب |
فضاهای اداری، مدارس، فضاهای عمومی با نیاز نور مناسب |
|
80 – 89 |
بسیار خوب |
خانهها، فروشگاهها، هتلها، دفاتر کار |
|
90 – 100 |
عالی (نمایش دقیق رنگ) |
نورپردازی گالریها، موزهها، اتاق گریم، نورپردازی مطب، فروشگاه لباس و لوازم آرایشی |
مزایای CRI بالا چیست؟
حال این سوال پیش می آید که مزایای شناسه نمود رنگ cri چیست؟ در ادامه قصد داریم به برخی از مزایای شاخص رنگ دهی CRI بپردازیم:
- تشخیص رنگ واقعی محصولات روشنایی
- ایجاد احساس راحتی در محیط و عدم خستگی چشم
- خرید لامپهایی با رنگ واقعی جهت تامین آسایش بصری در فضا
- عدم تاثیرپذیری رنگ محصولات ناشی از نورپردازی اشتباه در فروشگاه
روش سنجش شناسه نمود رنگ cri چیست؟
برای سنجش میزان دقت نمایش رنگ توسط منابع نوری، از روشهای استاندارد و علمی استفاده میشود. این روشها در طول زمان تغییر کردهاند تا با فناوریهای نوین مانند LED سازگارتر شوند. در حال حاضر دو روش اصلی برای محاسبه شاخص CRI وجود دارد: روش سنتی با استفاده از ۸ رنگ مرجع (R1 تا R8) و روش جدیدتر با استاندارد TM-30-15 که بر پایه ۹۹ رنگ طراحی شده است.
1. معرفی روش سنتی شناسایی cri چیست؟! (R1–R8)
در روش سنتی، برای فهمیدن اینکه شاخص نمود رنگ cri چیست؟ باید گفت این شناسه نمود رنگ با استفاده از ۸ رنگ مرجع که با کدهای R1 تا R8 شناخته میشوند محاسبه میگردد. این رنگها شامل رنگهای پایه مثل قرمز، آبی، سبز و سایر رنگهای میانی هستند که نماینده طیفهای اصلی در نور هستند.
در این روش، منبع نور مورد آزمایش، روی این ۸ رنگ تابانده میشود و اختلاف بین رنگهای دیدهشده تحت نور مصنوعی و نور استاندارد (مانند نور خورشید) اندازهگیری میگردد. سپس میانگین این اختلافها بهصورت عددی بین ۰ تا ۱۰۰ بیان میشود. هرچه این عدد به ۱۰۰ نزدیکتر باشد، کیفیت نمایش رنگها بهتر است.
این روش سالها به عنوان استاندارد جهانی برای ارزیابی CRI استفاده میشد، اما با ظهور منابع نوری جدید مانند LED، دقت و جامعیت آن زیر سؤال رفت.
2. روش جدید TM-30-15
ظهور محصولات روشنایی ال ای دی مانند انواع لامپ استوانه ای، لامپ اشکی شمعی LED و … باعث ایجاد لامپهایی با رنگهای جدید در بازار شد. رفته رفته و با پیشرفت فناوری روشنایی، بهویژه در زمینه لامپهای LED، روش سنتی دیگر پاسخگوی تحلیل دقیق کیفیت رنگدهی نبود. به همین دلیل، استاندارد جدیدی به نام TM-30-15 معرفی شد که توسط کمیته بینالمللی نور (CIE) پشتیبانی میشود.
در روش TM-30-15 به جای ۸ رنگ مرجع، از ۹۹ رنگ متنوع برای ارزیابی استفاده میشود. این طیف گسترده رنگها باعث میشود نتیجه نهایی دقیقتر و کاربردیتر باشد، مخصوصاً برای منابع نوری جدید که ساختار طیف نوری آنها متفاوت است.
ویژگیهای مهم این روش:
- ارزیابی دقیقتری از نحوه نمایش رنگها در دنیای واقعی ارائه میدهد.
- تفاوت توزیع نور محصول با نور مرجع هم بررسی میشود (نه فقط رنگها).
- با استفاده از دو شاخص جدید Rf (شاخص دقت رنگ) و Rg (شاخص اشباع رنگ)، تحلیل کاملتری ارائه میدهد.
این روش اکنون به عنوان روش مرجع برای ارزیابی شاخص نمود رنگ CRI محصولات روشنایی LED مورد استفاده قرار میگیرد و تولیدکنندگان حرفهای از آن برای سنجش کیفیت نهایی بهره میبرند.
از آنجایی که در سنجش شاخص نمود رنگ برای محصولات LED سختگیریهای زیادی وجود دارد، این لامپها امروزه بهترین منابع روشنایی در جهان به شمار میروند. از طرفی دقت بالای این معیار سبب شده تا در شرایط یکسان (یعنی با شرایط نصب، دامنه و دمای رنگی مشابه) شاخص CRI میتواند معیاری عالی برای سنجش کیفیت تجهیزات روشنایی باشد.
جدول شاخص نمود رنگ (CRI) در انواع منابع نوری
|
محدوده CRI |
تفسیر کیفیت نور |
کاربرد مناسب |
|---|---|---|
|
0 – 39 |
بسیار ضعیف |
نورهای خیابانی قدیمی، انبارهای غیرمهم، روشنایی موقت |
|
40 – 59 |
ضعیف |
فضاهای صنعتی یا ورزشی با اولویت صرفهجویی نه کیفیت رنگ |
|
60 – 79 |
خوب |
فضاهای اداری، مدارس، فضاهای عمومی با نیاز نور مناسب |
|
80 – 89 |
بسیار خوب |
خانهها، فروشگاهها، هتلها، دفاتر کار |
|
90 – 100 |
عالی (نمایش دقیق رنگ) |
نورپردازی گالریها، موزهها، اتاق گریم، نورپردازی مطب، فروشگاه لباس و لوازم آرایشی |
“سوالات پرتکرار”
cri چیست؟ یا شاخص نمود رنگ چیست؟
در پاسخ به سوال cri چیست؟ باید گفت، شناسه نمود رنگ عددی مابین 0 تا 100 است که کیفیت نمایش رنگ توسط یک منبع نوری را نسبت به نورطبیعی نشان میدهد. هرچه شاخص نمود رنگ بیشتر باشد، رنگهای طبیعیتر دیده میشوند.
علت اهمیت شاخص نمود رنگ در نورپردازی مغازه ها چیست؟
بسیاری از فروشندگان با این مشکل روبرو هستند که رنگ محصولات پشت ویترین در اثر نورپردازی تغییر میکند و این موضوع نیز نارضایتی مشتریان را به دنبال دارد. از همینرو باید در زمان خرید محصولات روشنایی برای این موارد باید به شاخص رنگ دهی توجه شود.
آیا تمام لامپها با نور سفید CRI یکسانی دارند؟
خیر. شاخص نمود رنگ براساس معیارهای گوناگونی مشخص میشود که رنگ نور یکی از انها میباشد. از این رو نمیتوان شناسه نمود رنگ محصولات روشنایی با رنگ مشابه را یکی دانست.
شاخص نمود رنگ صفر نشان دهنده چیست؟
این شاخص رنگ دهی برای محصولاتی است که طیف رنگی آنها قابل تشخیص نباشد.
شدت روشنایی چیست؟
شدت روشنایی (Illuminance) میزان نوری است که به سطحی میتابد و با واحد لوکس (lux) سنجیده میشود. این شاخص نشان میدهد یک فضا چقدر روشن است؛ هرچه مقدار لوکس بیشتر باشد، نور بیشتری روی سطح وجود دارد.